اصالتسنجی و کارشناسی
راهنمای کارشناسی قالی عتیقه؛ چگونه فرش دستباف اصل مشهد را از نمونههای تقلبی تشخیص دهیم؟
مقدمه
هنگامی که هزینه یک فرش دستباف نفیس با قیمت یک خودروی لوکس یا یک آپارتمان برابری میکند، ریسک خرید به شدت بالا میرود. متاسفانه در بازار فرش، نمونههای بافت ماشینیِ پردازششده (وینتیجهای صنعتی) یا فرشهای بافته شده با الیاف مصنوعیِ براق (مانند ابریشم مصنوعی یا ویسکوز) به عنوان آثار اصیل دستباف فروخته میشوند. اگر به دنبال خرید یک شاهکار برای عمارت خود هستید، این ۳ تکنیک طلایی کارشناسی را به خاطر بسپارید.
۱. کالبدشکافی گرهها در پشت فرش (شناسنامه واقعی اثر)
بزرگترین دروغهای یک فرش در پشت آن آشکار میشود! قالی دستباف لوکس تولید مشهد دارای گرههای نامنظم و اصیل انسانی است.
روش تشخیص: به پشت فرش نگاه کنید؛ در قالی دستباف، اندازه گرهها کاملاً یکدست نیست و ممکن است برخی گرهها کمی بزرگتر یا کوچکتر باشند. اگر پشت فرش مانند یک صفحه شطرنج کاملاً هندسی، یکدست و بدون هیچگونه نوسان بود، آن فرش با ماشین بافته شده است.
ریشهها و شیرازهها: در فرش اصیل ملکشاه مشهد، ریشهها ادامهٔ همان تار و پود اصلی فرش (چله) هستند. اگر ریشهها به لبهٔ فرش دوخته یا زیپ شده باشند، با یک اثر تقلبی روبرو هستید.
۲. آزمون سوزاندن الیاف (ابریشم خالص یا پلاستیک؟)
فرشهای تمامابریشم قم یا تبریز بافت مشهد، گرانقیمتترین آثار گالریها هستند. برای اینکه مطمئن شوید پشم مرینوس یا ابریشم طبیعی به کار رفته است:
تست آزمایشگاهی ساده: یک گره بسیار کوچک از ریشه یا پرز فرش را جدا کرده و بسوزانید. ابریشم و پشم طبیعی هنگام سوختن بویی شبیه به موی سوخته تولید میکنند و خاکستر آنها نرم و پودری است. اما الیاف مصنوعی (آکریلیک یا ویسکوز) بویی شبیه به پلاستیک سوخته دارند و خاکستر آنها سفت، سیاه و مهرهایشکل میشود.
۳. اصالت رنگ: تکنیک دستمال مرطوب
فرشهای گرانقیمت ملکشاه با رنگهای ۱۰۰٪ گیاهی (روناس، نیل و اسپرک) رنگرزی میشوند. این رنگها درون الیاف تثبیت شدهاند. یک دستمال سفید مرطوب را محکم روی بخشهای لاکی یا سورمهای فرش بکشید؛ فرش دستباف با رنگ طبیعی به هیچ عنوان دستمال را رنگی نمیکند.